Czym jest przybliżenie Stirlinga?

n! ≈ √(2πn) · (n/e)ⁿ
Błąd względny < 1/(12n). Odkryte niezależnie przez de Moivre’a i Stirlinga w 1730 roku.

Przybliżenie Stirlinga mówi, że dla dużych n mamy n! ≈ √(2πn) · (n/e)ⁿ. Pojawienie się jednocześnie π i e we wzorze dotyczącym liczenia permutacji jest uderzające. Dla n = 10 błąd jest mniejszy niż 1%. Dla n = 100 jest mniejszy niż 0,1%. Wraz ze wzrostem n wzór staje się coraz dokładniejszy.

Przybliżenie Stirlinga: błąd względny szybko dąży do zera
5.9e-30.030.050.08błąd względny151014nbłąd

Błąd względny |n! − Stirling(n)| / n! spada poniżej 1% przy n = 8 i poniżej 0,1% przy n = 80.

Abraham de Moivre odkrył w 1730 roku, że n! ≈ C·√n·(n/e)ⁿ dla pewnej stałej C. W tym samym roku James Stirling ustalił, że C = √(2π). Czynnik √(2π) pochodzi z całki Gaussa: przy wyprowadzaniu wzoru Stirlinga za pomocą funkcji Gamma pojawia się całka ∫e^(-t²)dt = √π, która wprowadza π do wzoru.

Wzór Stirlinga w postaci logarytmicznej
ln(n!) ≈ n·ln(n) − n + ½·ln(2πn)
Równoważnie: n! ≈ √(2πn) · (n/e)ⁿ
Błąd względny dąży do zera, gdy n dąży do nieskończoności. W praktyce wzór jest bardzo dokładny już dla n ≥ 20.

Postać logarytmiczna jest używana w całej fizyce: w mechanice statystycznej wzór Boltzmanna na entropię S = k·ln(W) wymaga obliczania ln(N!) dla ogromnych N (molów cząstek). Stirling daje przybliżenie ln(N!) ≈ N·ln(N) - N, dzięki czemu rachunek staje się wykonalny. Pełny szereg asymptotyczny dodaje poprawki: n! = √(2πn)(n/e)ⁿ · exp(1/(12n) - 1/(360n³) + ⋯)

log(n!) rośnie dokładnie tak, jak przewiduje Stirling
4.348.6800.3010.7781.382.0792.8573.7024.6065.566.567.6018.68123456789101112

W skali logarytmicznej wartości n! i przybliżenia Stirlinga są niemal nie do odróżnienia. Błąd względny pozostaje niewielki nawet dla umiarkowanych n.

Powiązane tematy
Gamma E Twierdzenie o liczbach pierwszych
Stosowana w
Matematyka
Fizyka
Inżynieria
🧬Biologia
💻Informatyka
📊Statystyka
📈Finanse
🎨Sztuka
🏛Architektura
Muzyka
🔐Kryptografia
🌌Astronomia
Chemia
🦉Filozofia
🗺Geografia
🌿Ekologia
Want to test your knowledge?
Question
Kto odkrył wzór Stirlinga?
tap · space
1 / 10