Wat is de benadering van Stirling?

n! ≈ √(2πn) · (n/e)ⁿ
Relatieve fout < 1/(12n). Onafhankelijk ontdekt door de Moivre en Stirling in 1730.

De benadering van Stirling zegt dat voor grote n geldt: n! ≈ √(2πn) · (n/e)ⁿ. Het is opvallend dat zowel π als e in een formule over het tellen van permutaties verschijnen. Voor n = 10 ligt de fout onder 1 procent. Voor n = 100 ligt die onder 0,1 procent. De formule wordt onbeperkt beter naarmate n groeit.

De benadering van Stirling: relatieve fout gaat snel naar 0
5.9e-30.030.050.08relative error151014nFehler

De relatieve fout |n! − Stirling(n)| / n! daalt onder 1 procent bij n = 8 en onder 0,1 procent bij n = 80. Voor grote n is Stirling praktisch exact.

Abraham de Moivre vond in 1730 dat n! ≈ C·√n·(n/e)ⁿ voor een bepaalde constante C. James Stirling identificeerde datzelfde jaar C = √(2π). De factor √(2π) komt uit het Gauss-integraal. Leid je de formule van Stirling af via de gammafunctie, dan verschijnt het integraal ∫e^(-t²)dt = √π en zo komt π in de formule terecht.

De formule van Stirling in logaritmische vorm
ln(n!) ≈ n·ln(n) − n + ½·ln(2πn)
Equivalent: n! ≈ √(2πn) · (n/e)ⁿ
De relatieve fout → 0 als n → ∞. Voor bijna alle praktische toepassingen exact zodra n ≥ 20.

De logaritmische vorm wordt overal in de natuurkunde gebruikt. In de statistische mechanica vereist Boltzmanns entropieformule S = k·ln(W) de term ln(N!) voor enorme N, dus aantallen deeltjes. Stirling geeft dan ln(N!) ≈ N·ln(N) - N en maakt de berekening hanteerbaar. De volledige asymptotische reeks voegt correcties toe: n! = √(2πn)(n/e)ⁿ · exp(1/(12n) - 1/(360n³) + ⋯).

log(n!) groeit precies zoals Stirling voorspelt
4.348.6800.3010.7781.382.0792.8573.7024.6065.566.567.6018.68123456789101112

Op logaritmische schaal zijn n! en de benadering van Stirling visueel vrijwel identiek. De relatieve fout nadert 0 naarmate n groeit.

Verwante onderwerpen
Gamma E Priemgetalstelling
Gebruikt in
Wiskunde
Natuurkunde
Techniek
🧬Biologie
💻Informatica
📊Statistiek
📈Financiën
🎨Kunst
🏛Architectuur
Muziek
🔐Cryptografie
🌌Astronomie
Scheikunde
🦉Filosofie
🗺Geografie
🌿Ecologie
Want to test your knowledge?
Question
Hoe wordt de benadering van Stirling gebruikt in de statistische mechanica?
tap · space
1 / 10